Μία διαφορετική εικόνα για την κατάσταση στη Λιβύη

Είναι ομολογουμένως ενοχλητικό να διαπιστώνει κανείς οτι μπορεί να αντλεί χρησιμότερες πληροφορίες, ερμηνείες και στοιχεία από κείμενα και αναλύσεις αμερικανικών ‘think tanks’ και ανάλογων ‘τεχνοκρατικών’ ινστιτούτων, παρά από ολόκληρα κατεβατά και σεντόνια αφελούς ‘αριστερίστικης’ ή και ‘αντιεξουσιαστικής’ ανάλυσης, που συχνά είναι απλώς ρητορεία καμουφλαρισμένη με αυθαίρετα έως ανύπαρκτα στοιχεία προβαλλόμενα ως αυτονόητα για κάθε αριστερό και προοδευτικό άνθρωπο. Το χειρότερο βέβαια είναι όταν οι τοποθετήσεις αυτές στην πράξη λειτουργούν σαν το τελευταίο στάδιο ενός ιμάντα μεταφοράς της ιμπεριαλιστικής προπαγάνδας: το ‘να οπλιστούν οι αντάρτες για να αντιμετωπίσουν τη δολοφονική μανία του Καντάφι και να προστευθούν οι άμαχοι’ πχ της Χίλλαρυ Κλίντον μεταφράζεται σχεδόν αυτούσιο σαν ψύχραιμη ανάλυση και ‘άποψη’ στα δυτικά μέσα ενημέρωσης (που σε καιρό πολέμου μετατρέπονται απλά σε πολεμικά εξαρτήματα της Δύσης) και καταλήγουν στα άρθρα και τις αναλύσεις ‘προοδευτικών’, ‘αντιεξουσιαστών’ και λοιπών που λειτουργούν εσκεμμένα ή όχι σαν φερέφωνα των ΝΑΤΟϊκών κατά συρροή δολοφόνων. 

Ο λόγος που παραθέτω ένα τμήμα από την ανάλυση του George Friedman της Stratfor είναι για να γίνει φανερή η τεράστια απόσταση που χωρίζει την εντυπωσιοθηρική προπαγάνδα και ρητορική των πολεμοχαρών πολιτικών, μέσων ενημέρωσης και των διαφόρων προθύμων από την ψύχραιμη αποτίμηση των δεδομένων που μπορεί να κάνει ένας τεχνοκράτης-αναλυτής στρατηγικής που σαφώς και ανήκει στο στρατιωτικό-πολιτικό κατεστημένο των ΗΠΑ. Είναι αυτονόητο οτι τέτοιου είδους αναλυτές δεν λαμβάνουν και πολύ υπόψη τους γελοίες συνθηματολογίες και ιδεολογικοποιημένες αφηγήσεις που πλασάρονται στο απληροφόρητο κοινό.

Προσοχή : ο Friedman δεν είναι εναντίον της επέμβασης, ούτε διαφωνεί με την ανατροπή του Καντάφι. Αυτό το οποίο προσπαθεί να αποδείξει με αυτό όπως και τα υπόλοιπα άρθρα που έχει γράψει πάνω στο ζήτημα της Λιβύης είναι η αντίθεση του με τις στρατιωτικές εμπλοκές που ξεκινάνε με διακηρυγμένους μινιμαλιστικούς στόχους όπως οι υποτιθέμενες ‘ανθρωπιστικές’: κάνει σαφές μέσα και από πρόσφατα παραδείγματα οτι μια αρχική περιορισμένη στρατιωτική δράση είναι καταδικασμένη να ολισθήσει σε πολύ ευρύτερη εμπλοκή, εφόσον ο πραγματικός στόχος της ‘αλλαγής καθεστώτος’ δεν μπορεί να επιτευχθεί με αυτόν τον τρόπο. Οτι αντίθετα, οι κυβερνήσεις μεταμφιέζουν αυτόν τον στόχο με ανθρωπιστικά ή δημοκρατικά προσχήματα για να κερδίσουν την υποστήριξη ή ανοχή των ψηφοφόρων τους που σε διαφορετική περίπτωση θα αντιδρούσαν. Με λίγα λόγια, οτι η ‘ανθρωπιστική επέμβαση’ αναπόφευκτα καταλήγει στο ίδο αποτέλεσμα με μια τυπική κυνική ιμπεριαλιστική επέμβαση, μόνο που το κάνει προσπαθώντας να τηρήσει προσχήματα και αντιφατικές αρχές που έχουν σχέση περισσότερο με εσωτερική πολιτική κατανάλωση.

Μ’αυτόν τον τρόπο, η στρατιωτική επέμβαση κλιμακώνεται σταδιακά πάντα με ένα νέο πρόσχημα, γίνεται ακόμα πιο πολυδάπανη, ακόμα λιγότερο πειστική και πολλές φορές ακόμα πιο επιβλαβής. Φυσικά αναλυτές τέτοιου είδους δεν αντιτίθενται γενικώς σε ιμπεριαλιστικές στρατιωτικές επεμβάσεις αλλά αμφισβητούν την αποτελεσματικότητά τους όταν δεν βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα.

Από αυτήν την άποψη έκρινα χρήσιμο να παραθέσω ένα τμήμα της ανάλυσης με ημερομηνία 21 Μαρτίου, και τίτλο “Λιβύη, η Δύση και η αφήγηση περί Δημοκρατίας” (http://www.stratfor.com/weekly/20110321-libya-west-narrative-democracy).

“Μία αφήγηση σχετικά με το τί συνέβη στον αραβικό κόσμο έχει αναδυθεί και έχει γίνει το εργαλείο σκέψης σε σχέση με την περιοχή. Η αφήγηση λέει οτι η περιοχή ταράσσεται από δημοκρατικές επαναστάσεις (με την δυτική έννοια) που ξεσπάνε εναντίον καταπιεστικών καθεστώτων. Η Δύση θα πρέπει να υποστηρίξει αυτές τις εξεγέρσεις με ‘ευγενικό τρόπο’. Αυτό σημαίνει οτι δεν θα πρέπει να τις πατρονάρουν αλλά την ίδια στιγμή να δράσουν για να αποτρέψουν τα καταπιεστικά καθεστώτα να τις συντρίψουν.

Αυτή είναι μια περίπλοκη μανούβρα. Το να υποστηρίξει η Δύση τους επαναστάτες θα το μετατρέψει σε άλλη μια φάση δυτικού ιμπεριαλισμού, με βάση αυτήν την θεωρία. Αλλά η αποτυχία στην υποστήριξη του ξεσηκωμού θα είναι μια προδοσία θεμελιωδών ηθικών αρχών. Αφήνοντας κατά μέρος το αν αυτή η αφήγηση είναι ακριβής, το να συμφιλιωθούν αυτές οι δύο αρχές δεν είναι εύκολο – αλλά είναι ιδιαίτερα ελκυστική στους Ευρωπαίους με την ιδεολογική τους προτίμηση της ‘μαλακής δύναμης’.

Η Δύση περπατάει σε τεντωμένο σκοινί με όλες αυτές τις αντιφατικές αρχές: η Λιβύη έγινε ο τόπος όπου κατέρρευσαν. Σύμφωνα με την αφήγηση, αυτό που συνέβη στη Λιβύη ήταν άλλος ένας δημοκρατικός ξεσηκωμός, αλλά στην περίπτωση αυτή καταπνίγηκε με βάρβαρο τρόπο, πέρα από τα ανεκτά όρια. Το Μπαχραίην προφανώς ήταν εντός ορίων, και η Αίγυπτος μια επιτυχία αλλά η Λιβύη ήταν μια υπόθεση στην οποία ο κόσμος δεν θα μπορούσε να στέκεται αδιάφορος καθώς ο Καντάφι καταστρέφει μια δημοκρατική εξέγερση. Τώρα βέβαια, το γεγονός οτι ο κόσμος στεκόταν αδιάφορος για πάνω από 40 χρόνια καθώς ο Καντάφι κατεδίωκε τους δικούς του και ξένους ανθρώπους δεν αποτελεί ζήτημα. Στην αφήγηση που μας διηγούνται, η Λιβύη δεν είναι πλέον μια απομονωμένη τυραννία αλλά μέρος ενός γενικευμένου ξεσηκωμού – και εκεί όπου δοκιμάζεται με ακραίο τρόπο η ηθική ακεραιότητα της Δύσης. Το τώρα διαφέρει από το πριν.

Φυσικά, όπως και με άλλες χώρες, υπήρχε τεράστια διάσταση μεταξύ της αφήγησης και του τί πραγματικά συνέβη. Σίγουρα, το γεγονός οτι υπήρχε αναταραχή στην Τυνησία και την Αίγυπτο οδήγησε τους αντιπάλους του Καντάφι να σκεφτούν τις ευκαιρίες, και η φανερή ευκολία των εξεγέρσεων στην Τυνησία και την Αίγυπτο τους έδωσε κάποιο βαθμό αυτοπεποίθησης.

Αλλά θα ήταν τεράστιο λάθος να θεωρήσουμε αυτό που συνέβη στη Λιβύη σαν μια μαζική φιλελεύθερη δημοκρατική εξέγερση. Η αφήγηση πρέπει να ζορίζεται για να εφαρμόζεται στις περισσότερες χώρες, αλλά στη Λιβύη καταρρέει εντελώς.

Όπως έχουμε καταδείξει, η λιβυκή εξέγερση αποτελείτο από μια διασπορά φυλών και προσωπικοτήτων, κάποιων μέσα στη λιβυκή κυβέρνηση, κάποιων μέσα στο στρατό και πολλών άλλων αντπάλων επί μακρόν του καθεστώτος που είδαν μια ευκαιρία στη συγκεκριμένη στιγμή. Αν και πολλοί στο δυτικό τμήμα της Λιβύης, ειδικά στις πόλεις Ζαουίγια και Μιζουράτα ταυτίζονται με την αντιπολίτευση, δεν αντιπροσωπεύουν τον πυρήνα της ιστορικής αντιπολίτευσης εναντίον της Τρίπολης που βρίσκεται στα ανατολικά. Σε αυτήν την περιοχή, γνωστή στην εποχή πριν την ανεξαρτησία ως Κυρηναϊκή, βρίσκεται ο πυρήνας του κινήματος αντιπολίτευσης.

Ενωμένοι μάλλον μόνο λόγω της αντίθεσης τους στον Καντάφι, δεν κατέχονται από κοινή ιδεολογία και σίγουρα δεν ασπάζονται όλοι τη δημοκρατία δυτικού τύπου. Πιθανώς είδαν μια ευκαιρία να καταλάβουν περισσότερη εξουσία και προσπάθησαν να την αρπάξουν.

Σύμφωνα με την αφήγηση, ο Καντάφι θα έπρεπε γρήγορα να είχε ηττηθεί –αλλά αυτό δεν συνέβη. Στην πραγματικότητα είχε σημαντική υποστήριξη σε κάποιες φυλές και στον στρατό.

Όλοι αυτοί οι υποστηρικτές θα είχαν πολλά να χάσουν εάν ανατρεπόταν. Επομένως αποδείχτηκαν πολύ ισχυρότεροι συνολικά απ’ότι η αντιπολίτευση, ακόμα κι αν εξεπλάγησαν από τις αρχικές επιτυχίες της αντιπολίτευσης. Προς έκπληξη πολλών ο Καντάφι όχι μόνο δεν τό’σκασε αλλά αντεπιτέθηκε και απώθησε τους εχθρούς του.

Αυτό δεν θά’πρεπε να αποτελεί τόσο μεγάλη έκπληξη. Ο Καντάφι δεν κυβέρνησε τη Λιβύη τα τελευταία 42 χρόνια επειδή ήταν τρελλός ή χωρίς να έχει υποστήριξη. Ήταν πολύ προσεκτικός στο να ανταμοίβει τους φίλους του και να βλάπτει τους εχθρούς του, και είχε σημαντική υποστήριξη με σοβαρά κίνητρα. Ένα μέρος αυτής της αφήγησης είναι οτι ο τύραννος επιβιώνει μόνο με τη βία κι οτι ο δημοκρατικός ξεσηκωμός εύκολα τον ανατρέπει. Το γεγονός είναι οτι ο τύραννος είχε μεγάλη υποστήριξη σ’αυτήν την περίπτωση, η αντιπολίτευση δεν ήταν ιδιαίτερα δημοκρατική, ήταν πολύ λιγότερο οργανωμένη ή συνεκτική, και ήταν ο Καντάφι αυτός που τους υπερκέρασε.

Καθώς ο Καντάφι πλησίαζε προς τη Βεγγάζη, η αφήγηση έκανε στροφή από τον θρίαμβο των δημοκρατικών μαζών στην ανάγκη να προστατευθούν από τον Καντάφι – εξού και οι επείγουσες εκκλήσεις για αεροπορικά πλήγματα. Αλλά αυτό εμποδίζεται από την απροθυμία να ενεργήσουν αποφασιστικά στέλνοντας στρατεύματα, αντιμετωπίζοντας το λιβυκό στρατό και παραδίδοντας την εξουσία στους αντάρτες. Θα έπρεπε να αποφευχθεί ο ιμπεριαλισμός κάνοντας απλώς το λιγότερο δυνατόν για να προστατευθούν οι αντάρτες και οπλίζοντάς τους για να νικήσουν τον Καντάφι. Εξοπλισμένοι και εκπαιδευμένοι από τη Δύση, εφοδιασμένοι με εναέρια κυριαρχία από ξένες αεροπορικές δυνάμεις – αυτό ήταν το αυθαίρετο όριο με βάση το οποίο η νέα κυβέρνηση αποφεύγει να είναι απλώς μια δυτική μαριονέττα. Και πάλι φαίνεται να έχει ξεπεραστεί αυτό το όριο, αλλά υποτίθεται έτσι πάει η ιστορία.

Στην ουσία, η Δύση αυτή τη στιγμή υποστηρίζει μια αρκετά διαφοροποιημένη και μερικές φορές αμοιβαία εχθρική ομάδα φυλών και ατόμων, που τους ενώνει η εχθρότητα προς τον Καντάφι και πολύ λίγα άλλα κοινά. Είναι δυνατόν σταδιακά να μεταμορφωθούν σε μια μάχιμη δύναμη, αλλά είναι πολύ πιο δύσκολο να τους φανταστούμε σύντομα να επικρατούν των δυνάμεων του Καντάφι, και πολύ λιγότερο να κυβερνούν τη Λιβύη ενωμένοι. Απλώς υπάρχουν υπερβολικά πολλά ζητήματα ανάμεσά τους. Εν μέρει είναι εξαιτίας αυτών των διαιρέσεων που επετράπη στον Καντάφι να παραμείνει στην εξουσία για τόσο διάστημα. Η ικανότητα της Δύσης να επιβάλλει την τάξη σ’αυτές τις ομάδες χωρίς να κυβερνά η ίδια, ιδιαίτερα μέσα σε σύντομο διάστημα είναι δύσκολο να νοηθεί. Μου θυμίζουν τον Χαμίντ Καρζάι στο Αφγανιστάν, διορισμένος από τους Αμερικανούς, με το μεγαλύτερο μέρος της χώρας να μην τον εμπιστεύεται και έναν κατακερματισμένο συνασπισμό να τον στηρίζει.”

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

2 Responses to Μία διαφορετική εικόνα για την κατάσταση στη Λιβύη

  1. φερμ says:

    Πάλι στα κομμένα Ομαρ…; Εκει θα βολοδέρνεις… χα χα

    http://athens.indymedia.org/admin/edit.php?id=1282343

  2. Ομάρ Μουχτάρ says:

    Χαχα, ποιός τό’βαλε αυτό?
    (εγώ είπαμε, ούτε να κοπώ δε μπορώ πλέον, ip ban με ψήφισμα του Σ.Α. )
    Αυτός ο Χακίμ αλ Χασίντι πώς βρέθηκε εκεί? Οπλαρχηγός των ανταρτών στη Ντέρνα είναι, με προυπηρεσία στο Αφγανιστάν και υπεύθυνος για μαζικές εκτελέσεις στη Λιβύη http://www.theglobeandmail.com/news/world/africa-mideast/a-rebellion-divided-spectre-of-revenge-killings-hangs-over-eastern-libya/article1967949/page3/
    Φρικιαστικές ιστορίες…
    Οι άνθρωποι φαίνεται τό’χουν για σπορ να σφάζουν και μετά να τα φορτώνουν στον Καντάφι.
    Αυτά προφανώς δεν αποτελούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, ενώ οποιαδήποτε ηλιθιότητα ξεστομίσουν οι ‘αντάρτες’ θεωρείται αδιαμφησβήτητη αλήθεια που χρήζει καταγγελίας από ανθρωπιστικές οργανώσεις.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s